Primaire bijnierschorsinsufficiëntie
(De ziekte van Addison)

Bij primaire bijnierschorsinsufficiëntie is er meestal sprake van een ontsteking in de bijnierschors, tegenwoordig meestal als gevolg van auto-antistoffen tegen de bijnierschors. Vroeger was de oorzaak over het algemeen TBC. Zeldzamer zijn bloedingen in de bijnier, HIV-infectie of metastasen in de bijnierschors.

De klachten beginnen meestal sluipend en worden manifest wanneer ongeveer 90% van de bijnierschorsfunctie is uitgevallen. 

De hormonen die uitvallen zijn cortisol, aldosteron en bijnierandrogenen. Cortisol en aldosteron worden vervangen, gesubstitueerd door respectievelijk hydrocortison en fludrocortison. De androgenen worden vervangen door dehydro-epiandrosteron (DHEA).

 Klachten bij de diagnose: 

  • Zouthonger

  • Vermoeidheid

  • Duizeligheid door lage bloeddruk

  • Bruine kleur (niet altijd)

  • Maagdarm problemen

  • Vergeetachtigheid

  • Psychische problemen

 Patiënten blijven hun hele leven afhankelijk van hydrocortison en fludrocortison.

 De kwaliteit van leven is bij ongeveer de helft van de patiënten sterk verminderd (NIVEL onderzoek 2005). Blijvende klachten zijn dan: 

  • Vermoeidheid

  • Spier- en gewrichtsproblemen

  • Overmatig transpireren

  • Stemmingsklachten

  • Lusteloosheid

  • Cognitieve problemen

  • Verhoogde bloeddruk 

Dit gebeurd vaker wanneer er sprake is van co-morbiditeit: 

  • Andere auto-immuunziekten als schildklieraandoeningen, vervroegde overgang, diabetes type 1

    Zeldzamer:

  • Vitamine B12 tekort

  • Vitiligo

  • Reumatische aandoeningen

  • Psoriasis

 

Mede daarom hebben deze patiënten de rest van hun leven zorg nodig. Veelal is dat tweede / derdelijns zorg daar de combinatie van ziekten ( Addison en…en….) een veelal complex behandelplan / ondersteunende diensten vereisen. Zorgelijk is ook dat het vaak lang duurt voordat een diagnose wordt gesteld. Dit komt mede omdat de beginklachten zo algemeen en vaag zijn.

Een belangrijk probleem en grote zorg is het ontstaan van een (dreigende) Addisoncrisis en de intensieve zorg die dan nodig is.

Aantal patiënten in Nederland:

Het precieze aantal patiënten met primaire Addison is nog steeds niet bekend, maar op basis van berekeningen in Denemarken en Engeland zijn wij tot een schatting gekomen van ongeveer 1750 – 2000 patiënten (100 per miljoen inwoners) met de ziekte van Addison in Nederland.

Noorwegen     100-140 per miljoen inwoners (JCEM 2009 (12), 4882-4890

Zweden           100 per miljoen inwoners (EJE 2009, 160, 233-237)

Engeland        75 per miljoen inwoners

 

Klik hier om terug te gaan naar de ziekte van Addison

 

(bijgewerkt: 27-04-2014)

Wij onderschrijven de gedragscode van de Health On the Net FoundationWij voldoen aan de HON- code, die staat voor betrouwbare informatie over gezondheid:
Controleer hier.